Vorderingen Pupil

Pupilbouwers,
Vijf weken terug zijn de frontjes verstuurd en vanaf die tijd zijn de aspirant pupil bezitters bezig met het verzamelen van de onderdelen en de bouw van dit unieke radiootje.
Zelf heb ik nu twee Pupils, een zwarte en een blauwe.
De zwarte daar had ik de onderdelen al voor klaar liggen dus die was snel gebouwd en dit weekend heb ik de blauwe in elkaar gezet.
Ik zal laten zien hoe ik te werk ben gegaan, misschien heeft iemand er wat aan.
Allereerst het kastje. Voordat deze in elkaar werd gespijkerd leek het mij wel handig om alvast de gaten voor te boren van de bevestiging van het binnenwerk. Het buisvoetje, de 402 spoel en het beugeltje voor de 1 ½ Volt gloeidraad batterij. Na het voorboren ook even de schroefjes er in gedraaid zodat ik zeker weet dat het past.
Als het kastje eenmaal dicht is dan is dit lastig schroeven dus is het wel handig als deze onderdelen al aan de plankjes vast zitten. Met de 402 spoel is dat geen probleem en met het buisvoetje ook niet maar dan moet wel van te voren de bedrading aan dat voetje gesoldeerd zijn.



De gloeidraad batterij is wat lastiger want die wilde ik in de hoek hebben want dan past deze nog net naast de afstemcondensator, dus dat wordt afpassen en later monteren. De 402 spoel moet wel hoger gemonteerd worden want de afstemcondensator moet er wel onder passen. Achter de linker schroefje heb ik een soldeerlipje gedaan want daarop komt de draad van de min van de batterij en een draad naar de 402 spoel.



Als dit alles in gereedheid is gebracht dan kan het kastje in elkaar gezet worden. Ik heb de plankjes aan elkaar gespijkerd met mooie messing kleurige spijkertjes. Als het raamwerk gemaakt is dan kan het frontje er op, deze is ook met messing schroefjes bevestigd. Pas op dat bij het schroeven de schroevendraaier niet uitschiet want een kras op het frontje...
Dan kan de afstemcondensator er in, de schakelaar en de entrees.

Dan het binnenwerk. De 402 spoel zit al en het buisvoetje ook.
(Ik was het buisvoetje vergeten te prepareren dus heb ik dat achteraf gedaan.)



De gloeidraad batterij is wat lastig want hoe krijgen we een draad aan de plus en de min?
Ik heb aan een spiraalveertje een draad gesoldeerd (met S39) en het veertje rechtop op de plek gezet waarboven de batterij gaat komen. Druppeltje lijm er in en ik heb de batterij daar bovenop gezet. Zo blijft dit spiraaltje onder de batterij. Om de batterij te vervangen moeten de 2 schroefjes iets losgedraaid worden, nieuwe batterij op het spiraalveertje en de schroefjes weer vast.
De draad die aan dit spiraalveertje is gesoldeerd is verbonden aan de lip die zit achter het schroefje van de 402 spoel, waarmee deze vast geschroefd zit.
De draad die aan de plus van de batterij moet komen heb ik op dezelfde manier gedaan zoals op de bouwbeschrijving van de Pupil staat. Dit ging gemakkelijker dan ik dacht, gewoon solderen.





Daarna is het gewoon bedraden. De afstand van het buisvoetje naar de 402 is groter dan het draadje dat aan de condensatoren zit dus die moet verlengd worden. Er is een belangrijke aanpassing bedacht om te zorgen dat de Pupil niet meer genereert (gillen) De condensator die zit tussen de buisvoet en pootje 5 van de 402 krijgt een regelpotje van ca. 5K.









De anode batterij is moedwillig 1 mm groter gemaakt dan dat er ruimte is, hierdoor komt deze batterij klem te zitten in de kast.
Deze batterij heeft vier 9 Volt blokjes die in serie staan en iedere doorverbinding is naar buiten uitgevoerd naar een kleine banaanbus. Daardoor heeft deze batterij spanning van
0 - 9 – 18 – 27 en 36 Volt



Aan deze batterij worden 3 verbindingen gemaakt naar de Pupil. Vanzelfsprekend de 0 en de 36 Volt voor de anode. Het rooster van de buis heeft ook een spanning nodig en die is optimaal ergens tussen de 0 en 36 Volt. De verwachting is dat deze batterij lang meegaat.



Zo heb ik dus mijn blauwe Pupil gebouwd en nadat ik hem aanzette hoorde ik al meteen geluid. Weer een Pupil terug.
Ik ben reuze benieuwd hoe de andere 22 Pupils er uit gaan zien en vooral hoe ze gebouwd worden.
Zijn er nog slimme aanpassingen bedacht die ook door de anderen overgenomen kunnen worden?

Mocht nog iemand door dit project aangestoken zijn dan heb ik nog één blauw frontje over.

Jack Marotick

Voor de ouderwetse 4000 Ω koptelefoon kan de anodestroom geen kwaad. Het was destijds standaard dat dat soort hoofdtelefoons in de anodekring van een buis werd opgenomen. Toch was dat niet geheel zonder risico: Als de isolatie defect en/of slecht was dan stond de volle anodespanning op het huis van de hoofdtelefoon.
De Pupil werkt standaard met maar 15 V. anodespanning en dan loopt er ongeveer 0,5 mA. Daar zal de hoofdtelefoon weinig last van hebben.
Als je sluiting maakt met de behuizing van de Pupil dan loopt er door een 4000 Ω (gelijkstroomweerstand, heb ik gemeten) hoofdtelefoon 15 : 4 = c.a. 4 mA. Dat is zelfs minder dan de stroom die bij andere schakelingen door de hoofdtelefoon loopt.

Er is dus in feite geen enkel probleem voor de hoofdtelefoon als deze rechtstreeks aangesloten wordt.
Wil je hem toch persé stroomloos schakelen, dan kun je de primaire van een klein model uitgangstrafo als vervanging gebruiken en de hoofdtelefoon via een condensator aankoppelen.

Ik heb nog even een kristal telefoon geprobeerd. Dat gaat prima als je een anodeweerstand van 10 kΩ gebruikt en het telefoontje via een condensator van bijvoorbeeld 10 nF. aankoppelt. Amroh doet het zelfs zonder condensator.

Via de eerder genoemde uitgangstransformator kun je ook een laagohmige hoofdtelefoon aansluiten. Hoe dat gaat heb ik nog niet geprobeerd.

Theoretisch is er nog een ander gevaar: Als je de hoofdtelefoon los neemt dat is de anode niet aangesloten. Dan gaat het schermrooster als anode fungeren. Vooral voor eindbuizen is dat funest, het schermrooster gaat zoveel stroom trekken dat dit rood gaat staan. Bij de Pupil valt de schade wel mee: Met de hoofdtelefoon los gekoppeld loopt er ongeveer 0,25 mA stroom.
Allemaal geen dingen om je zorgen over te maken.

Groeten,
Peter

De Pupil leent zich bij uitstek om er mee te experimenteren.
Twee dingen zitten mij niet lekker, de anode stroom loopt door de koptelefoon en als één van de banaanstekkers bij het insteken of eruit halen per ongeluk tegen de bevestigingsschroef van de entree komt dan staat op dat moment de gehele anodespanning op de koptelefoon.
De koptelefoon heeft alleen LF nodig, audio. De anodestroom kan net zo goed door een weerstand lopen.





Ik heb het volgende uitgeprobeerd:
De verbinding die vanaf de anodebatterij loopt naar de bus van de koptelefoon heb ik vervangen door een condensator van 47uF. Op dat moment loopt er dus helemaal geen anode stroom meer en werkt de radio dus niet. vanaf de anodebatterij heb ik een instelpotje genomen van 10KOhm naar de andere bus van de koptelefoon. Met dat potje is experimenteel de anodestroom te regelen waarbij de radio het 't beste doet.
Mede Pupilbouwer Peter heeft al uitgelegd dat een condensator noodzakelijk is om de HF buiten de koptelefoon om te leiden. Ik heb daarvoor een condensator genomen van 1000pF en dat laat de radio meteen een stuk beter klinken, bij 2000pF wordt bij mij het geluid duidelijk zachter.(echter werkt dan het instelpotje voor de terugkoppeling vreemd genoeg niet meer. Deze terugkoppel pot werkt dan als een schakelaar, genereren of niet genereren. Ik zal eens een kleiner potje hiervoor gebruiken en dan eens kijken wat er dan gebeurt.)
Met het potje waarmee de anodestroom nu regelbaar geworden is bemerkte ik dat de weerstand niet kleiner moet zijn dan 1,2KOhm want dan wordt het signaal beduidend zachter. (De oorspronkelijk koptelefoon is 2000 Ohm) Als het potje hoger dan 6,3 KOhm wordt ingesteld dan gaat het geluid wat vervormen en wordt het ook zachter. Een goede waarde is inderdaad zo rond de 5KOhm.

Tot zover dit experiment dat ik geslaagd vind en dat bovendien nog als voordeel heeft dat de anode stroom nog lager is dan met de koptelefoon en dat hiermee ook andere hoogohmige koptelefoons dan wel een kristal oortelefoon kan worden aangesloten.
Binnenkort ontvang ik een andere DL92 buis en ik ben benieuwd of deze genoegen neemt met dezelfde instellingen.

Wat ik ook eens wil proberen of er een ferriet antenne op de Pupil aangesloten kan worden. Heeft iemand hier ideeën of ervaringen in?

Jack

Hallo Peter,

Een erg mooie oplossing, die anodebatterij van jou. Ik zal komende week eens langs de elektronica winkel gaan voor zo'n batterijhouder.
Maar wat ik zo vreemd vind als ik de hele draad nog eens doorlees: origineel werkt de Pupil met een 15-v batterij en ik lees hier dat er ook met anodebatterijen van een dubbele spanning of meer wordt geëxperimenteerd door 3 of 4 9-volt batterijen in serie te schakelen. Dus wat is wijsheid .

Groeten, Hans

Ik heb passende klemmen vaak genoeg weggegooid, deze werden gebruikt in een aantal Rock-Ola jukebox versterkers en dienden om een grote elco vast te zetten.
Toch maar bewaren in de toekomst.

Nog even het volgende: Bij oude batterijen was de middenpool de plus en de zinken beker de min. Nadeel was dat als de zinken beker van binnen uit weggevreten werd door de electrolyt, de batterij ging lekken. De huidige batterij zit anders in elkaar. De hele batterij zit in een metalen vat en dat vat is nu de plus pool. De minpool zit aan de binnenkant en is verbonden met de bodem.
Van mijn grote batterij was de buitenisolatie beschadigd en het metaal dat er onder zat, bleek de pluspool te zijn!
Pas dus op bij een beschadigde batterij. Als je de beugel nergens aan verbindt, is er natuurlijk niets aan de hand. In mijn geval is de beugel geïsoleerd met krimpkous, zodat er geen gevaar voor sluiting is.
Voordeel van de nieuwe constructie is dat er gemakkelijk draden aan te solderen zijn. Van de minpool af heb ik een draad gelegd naar de beugel.

Groeten,
Peter.

Zo'n D-cel of Mono cel houder is in de meeste elektronica onderdelen winkels/sites gewoon te koop.
kost nog geen 1 euro.
groet, ruud