Wat is de beste weergave van 78 toeren platen?

Er is weer een duitsen Firma die maakt spec
Weer mono elementen DYN .Meen Hansen ook verkoop
In nederland staat op internet Maaaar of zij ook
Meerderen typens naalden maken ? Maar er hangt wel een
Prijskaartje aan Maar wel goed . Verder zou ik het met de
naalden uitzoeken En elementen keuze . Bij de Weergever
Zijn ook velen met van alles aan het uitproberen
Maar het is ook Hoe wil men het horen daar zit ook nog
wel veel verschil in . Zelf heb ik die platen niet
Ik heb zoo nog wel op Herpers .En dat is ook wel goed
aanhoorbaar . Maar dat van Hansen dat lijkt mij nog
Wel wat. Als het duits matriaal is dan Moet het Voldoen
Anders komt het niet op de markt . Succes verder . Gr Huub

Hoi

De vraag was niet zozeer wat ik thuis zou moeten doen,
ik gaf dat alleen even aan als een voorbeeld.
Overigens zal ik de toonregeling bij een eventuele elektrische weergave niet
zo heel veel veranderen om de ruis weg te werken. Ik heb liever het zo authentiek
mogelijke geluid met ruis dan aangepast geluid zonder die ruis. Over die zeer vroege
78 toeren platen heb ik me toch ook al weer jaren lang verdiept en ze ook authentiek
afgespeeld. Enige kennis van zaken hierin heb ik wel. Ook wat de toenmalige met name
klassieke artiesten aangaat. Zelfgemaakte grammofoons kwamen in de eerste decennia van
de vorige eeuw niet zo extreem veel voor. Literatuur over dit onderwerp spreekt er
nagenoeg nauwelijks over. Er waren grammofoons voor elke beurs en zelfs gratis bij de
aankoop van een aantal platen. De kans dat een plaat aangetast is door een verkeerd
gebouwde zelfgemaakte grammofoon is vrij klein. De kans van onzorgvuldig gebruik is
daarentegen enorm groot en het is verbazingwekkend dat er nog genoeg overgebleven zijn
na honderd jaar. Zeker de eerste twee decennia was men nog wel zuinig op de platen,
want ze waren extreem duur en beslist niet weg gelegd voor de arme sloebers, die toen
nog het gros van de bevolking uitmaakten. Het was een elite aangelegenheid.

(Zelf draai ik platen alleen maar als ik er serieus naar ga luisteren, nooit als een (korte)
demonstratie voor het effect. Muziek luisteren is voor mij een prettige maar serieuze
aangelegenheid waar niet doorheen gepraat dient te worden. Ook niet als er bezoek is.
Ook niet als ik aan het lezen ben. Dan zet ik de radio aan of draai wat plaatjes met
tamelijk onbeduidende muziek, zoals deze week ook op Radio 5 Nostalgia te horen is.
Demonstraties voor het effect heb ik al lang afgezworen en als er bezoek is die ook
geïnteresseerd is, dan mag deze meeluisteren. Het gaat dan om de muziek en nauwelijks om
de installatie, die wel een zo fraai mogelijke weergave moet bewerkstelligen naar mijn
smaak en doelstelling. En dat geld eigenlijk des te meer voor mijn hoogbejaarde platen.
Die ga ik niet opzetten voor het effect, dan gaat het vooral om de muziek en de historische
waarde ervan.
Thuis echt naar muziek luisteren is eigenlijk een tamelijk eenzame hobby).

De vraag was:

Het afspelen van elektrisch opgenomen platen van na 1925 is over het algemeen geen
probleem. Er zijn genoeg mogelijkheden waar de markt in de verschillende decennia
op inspeelde en dat is dan ook de discussie hier niet.
Maar bij de eerste generatie schellak platen is het wel een probleem. Afspelen met
een naald die wel geschikt is voor 78 toeren (voor elektrische opnames) geeft
weinig soelaas. De weergave is heel zacht en komt vaak zelfs nauwelijks boven de ruis
uit. Dit laatste ligt niet altijd aan slijtage van de plaat, maar kan ook een gevolg
zijn van de (slechte) opnametechniek. Het was immers voor een groot deel handwerk.
Er kwam geen vonkje elektriciteit aan te pas. Ook heerste nog de mentaliteit dat men al
lang blij was dat de opname geslaagd was. Over de kwaliteit maakte men zich nog niet zo
druk. De opname an sich was al een wonder aan het begin van de vorige eeuw.
Je kan je dan ook zelfs afvragen of het wel zin heeft om ze elektrisch af te spelen.
Maar stel dat je dat zou willen, wat is dan een goede methode?
Een elektrisch element met verwisselbare stalen naalden? Of een qua formaat 'permanente'
flinke naald in een elektrisch element uit vervlogen tijden? Dergelijke naalden zijn niet
te koop en de enige mogelijkheid is om een element te re-tippen.
Maar wat is dan de ideale naalddruk waarbij de plaat ook nog eens zo veel mogelijk
gespaard wordt?

We zijn dus op zoek naar de ideale situatie, ongeacht of het een haalbare kaart is.
Maar wellicht komen we op een idee die voor velen wel haalbaar is.
Zelf zie ik wel wat in de eerder getoonde elementen van bijvoorbeeld Ronette en Astatic
met het gebruik van een stalen naald. De naalddruk van deze elementen is in verhouding
vrij laag. Wat zou een goede platenspeler zijn om dergelijke elementen te gebruiken
en als deze elementen niet meer te vinden zijn, bestaat de kans om ze na te maken?
Ik ken een persoon in Amerika die dat wel ziet zitten bijvoorbeeld.

Inmiddels is ook de vraag ontstaan of er heren zijn die bij (één van hun) vooroorlogse
radio's een bijpassende platenspeler hebben in een vaste opstelling om die bejaarde platen
zo af en toe eens af te spelen en aan te horen via hun fraaie oude buizenradio, zoals
dat in de jaren dertig ook gebeurde?
Velen hebben een mooie collectie oude radio's, maar men schrijft eigenlijk zelden over
deze extra mogelijkheid, terwijl die mogelijkheid heel vaak wel volop benut wordt door de
liefhebbers van de jaren vijftig radio's.

Hoi René

de fabrieks grammofoons kunnen best goed gemaakt zijn
daar betwijfel ik niet aan maar er was ook wel wat huisvlijt
zelfgemaakte grammofoons een arm een motor een plateau wat bij elkaar
is gevonden leuk kastje erom en de arm ach zet maar neer het doet het wel
nou dan hebben de platen het te verduren gehad
nu waren de 78 toeren platen dikker van materiaal in de jaren 1902-1930
meer geschikt voor accoustische weergave en zware naald koppen
een jaren 50 78 toerenplaat is zo aan zijn eindje met een stalen naald
heb dit al eens geprobeert met de spekkoffer de plaat werdt snel grijs
en met een dertiger jaren plaat ging het beter.
persoonlijk denk ik aan naalden met een diamanttip bij stamann jukeboxen in Duitsland te bestellen
Gaat langer mee en zal de plaat behouden blijven.
Als de carruso platen je lief zijn zal ik persoonlijk in mijn optiek op een mono koffergrommofoon uit de jaren 50 draaien en de toon regeling op dof om de groef ruis te onderdrukken
ik neem aan dat je de platen een enkele keer zal draaien
en geen dagelijks gebruik
en als je straks de 529 HU klaar is en de Dual er op staat leg je 1 plaat er op die naiet al te best is voor testplaat als er bezoek kijk de de radio en grammofoon werkt je draait 1 plaat
de andere pak je dan bij met goede naald als je zelf een wil luisteren
op de hoorn grammofoon die ik had lag een plaat van benjamino Gigli met Mama
liet ik horen als iemand nieuws gierig was of ie het deed
en de platen die wat versleten waren gingen op de hoorn grammofoon en de knappe op de platenspeler
Maar de kop van de grammofoon naar achteren kantelen zal ik niet doen dan is je plaat zo weg krast de muziek eruit
Grt René Daemen

De weergever koppen ook de Dyn koppen zijn nou
eenmaal zwaar en de naald is beoorlijk scherp
Dat slijt uit .Maar wat nog wel wat goed is
de weergever losse kop de naald stand war meer
achterover te doen .Dan draagt de naald temenste
meer op de bovenkant van de platen groef
Er zijn ook naalden die wat gebogen zijn
Dus de naald punt komt ook niet zoo op de
Geoef bodem dus ook minder ruis .
Als men een naald stand weet te vinden dat de
Gehelen groef aftast dan draagt de gewicht van de weergever
Op de gehelen groef zijde kanten .Dat draagt beter
Dus minder slijtace aan de plaat groef . Huub

Hoi René

Dit kan inderdaad zo zijn.
Toch werd er toentertijd al goed over nagedacht.
Maar platen zijn zoals ze nu zijn, met hun langdurige bestaan en wellicht
onzorgvuldige behandeling door hun verschillende eigenaren.
Ze hebben het in ieder geval overleefd en verdienen nu een zorgvuldige
behandeling gezien hun inmiddels historische waarde.

Hier enkele voorbeelden van de technische theorieën van slingergrammofoons
en hun latere elektrische opvolgers.

Dat de plaat slijt aan het eind kan ook komen
dat de fouthoek ook niet zo goed is
als men zelf een grammofoon maakte zette men ergens de arm neer
echt precies werd dat niet uitgemeten ik heb ook wel eens een verkeerde naaldstand
gezien recht op de plaat nou dat verknalde de plaat
bij de electrische grammofoon ging men beter te werk en aftasthoek verbeteren
Of je helemaal goed kan aftasten de jaren 10 en 20 platen zal moeilijk zijn
vaak hebben ze al een zwaar leven achter de rug en men verving niet altijd na 1 kant de naald
door armoede werd de naald wel eens wat verdraait en klonk het weer wat beter
Wat ik wel eens heb gedaan bij een 78 toeren speler uit de jaren 40
Philips Music star in de metalen arm een dual CDS 630 element en de naald op 78 heb gezet
wel de arm wat lichter gezet en kan men goed platen weergeven
er zal wel wat ruis zijn vanwege de kleine naald radius 60 micron
of maar dat wordt wel offtopic een moderne speler met MD element met verschillende naald diktes
alleen past het niet bij de oude radio.
Mvg René Daemen