Rene Daemen schreef : Zelf in het Boek Philips 100 jaar
wordt over de philips familie genoemd
Menkreeg Gratis eten ook familie er werd wat georganiseerd door de personeels vereniging
ik denk dat de man zelf wat gefrustreerd was die het verhaal en film maakten
vandaar dat de film retour gezonden was omdat het niet de werkelijkheid bevat
probeer eens aan het jubileum boek philips 100 jaar te komen.
Mensen in de jaren 30 werkten langer maar er waren geen CAO's dat mensen niet langer dan 8 uur mogen werken
de CAO bestond nog niet eens dus 12 of 13 uur was heel normaal
vergeet niet dat bedrijven nu nog mensen uitbuiten
ik zelf denk er nu een verkeerd beeld onstaat probeer eens oud philips medewerkers te vragen
ik denk dat het toch positiever is
Kijk eens op de NVHR beurs naar het boek honderdjaar philips
Mvg René Daemen
RD, ik begrijp dit verhaal niet zo goed omdat er tegenstellingen in zitten.
Je zou de feiten ook eens gewoon aan kunnen nemen van lieden die zich al decennia lang bezig houden met de cultureel-maatschappelijke aspecten van de geschiedenis, oftewel het dagelijks leven van de mens. Het interesseert mij al meer dan veertig jaar en ik heb er vele boeken over gelezen, óók het Philips 100 jaar boek welke inderdaad nou niet bepaald onafhankelijk is. Daar zit nogal een verschil in.
Daarnaast worden de omstandigheden VERTELD door de arbeiders die Ivens gefilmd heeft, dus direct uit hun mond. Als voorbeeld nam hij illustratief het commentaar van de glasblazer, waar de film mee begint voor de productie van de radiolampen.
De omstandigheden voor de fabrieksarbeiders tussen de twee wereldoorlogen waren over het algemeen gewoon erbarmelijk. Daadwerkelijke bescherming door de overheid bestond er nog nauwelijks. Men begon zich nog maar net bezig te houden met het verbieden van kinderarbeid.
In 1930 had de vrouw nog maar net actieve kiesrecht verworven (1922). Om maar een voorbeeld te noemen. Ook de invoering van de woningwet in 1901 kwam maar moeizaam op gang, te beginnen in Amsterdam. In de provincie liep men nog decennia lang zwaar achter.
De arbeider in de fabrieken hadden niets te vertellen en moesten aan de lopende band keihard werken in zeer lange dagen voor een bijzonder klein loon, waar ze vaak niet eens hun gezin van konden onderhouden. Dus moesten meerdere gezinsleden, zo gauw ze daar (wettelijk) toe in staat waren ook werken. Er waren wel initiatieven van de fabrieksdirecties, mede omdat de overheid geregeld waarschuwde dat zij wettelijke maatregelen zouden treffen als de werk- en woonomstandigheden niet zouden verbeteren. Om dit voor te zijn namen de directies (soms) zelf maatregelen, maar tot een minimum beperkt.
Het ging om productie, productie en nog eens productie. Kon je niet meedraaien dan werd je de laan uit gestuurd. Zeker rond de jaren dertig voor jou honderd anderen. Zoals gesteld werd in de jaren van de grote depressie de helft van het Philips personeel op straat gedumpt.
Bekend is ook bijvoorbeeld dat de jongedames van de lampenfabriek konden verdwijnen zo gauw ze gingen trouwen. Philips wilde daar alleen jonge meisjes die voor een loon van niks de lampen in elkaar zetten. Lange dagen en bijna geen pauzes.
In die tijd werd het lopende band werk als meer dan ideaal gezien om zo veel mogelijk te produceren. Het was uitgevonden door meneer Ford en we weten allemaal hoe fout deze man eigenlijk was. Ford was voor Anton Philips ook nog eens zijn grote voorbeeld.
Protesten kwamen er al snel dat dit afstompend en soms letterlijk dodelijk werk was voor de arbeider. We kennen allemaal de fraaie film van Charley Chaplin over de maatschappelijke en persoonlijke gevolgen van dit soort werk.
Lopende bandwerk is nog steeds toegestaan, maar er zijn zeer strenge regels omtrent de gevarieerdheid er van en nog steeds zijn het de vrouwen die hoofdzakelijk ingezet worden voor dit werk. Kijk maar eens in de voedsel'industrie'.
De ARBO bestond indertijd al helemaal niet, laat staan bescherming omtrent gezond werken.
Enige maanden geleden kregen we op het forum nog een verslag van iemand te horen dat diens vrouw in de jaren vijftig als meisje bij een radiofabriek had gewerkt op de soldeerafdeling.
Werkzaamheden in giftige dampen waar ze de rest van haar leven ernstig ziek van is geworden. En dan hebben we het al over de jaren vijftig.
Voor de geschiedkundigen staat vast dat over het algemeen de fabrieksarbeider tussen de twee oorlogen nog in omstandigheden werkten "gelijk aan die als in de 19e eeuw". Tot in de jaren vijftig duurde dit nog voort.
Joris Ivens heeft de film (inmiddels wereldwijd een klassieker en de eerste geluidsfilm in Nederland) uiteindelijk zo gemaakt dat de omstandigheden van de arbeider niet te veel in beeld kwam. Hij heeft zich geconcentreerd op de machines. Vergelijkingen worden nu gemaakt met Metropolis van Fritz Lang (er zijn twee scenes in de Philips film die er naar verwijzen) en GLAS van Bert Haanstra. Met name is ook bekend dat de eerste film ook een kritische beschouwing was van de werkomstandigheden in de fabriek en waar het toe kon leiden in de toekomst.
Joris Ivens wilde als documentairemaker geen reclamefilm van Philips maken, maar een film die de productie laat zien van de radio. De film laat de macht van de machine zien, één van de redenen waarom Anton Philips tot tranen geroerd was bij het zien van 'zijn' film.
Groet
René (R)
