Beter dan nieuw ...........???

En toch zaten er destijds in de toestellen wel eens kleine foutjes waardoor ze korter meegingen of slechter klonken. Dan denk ik niet zozeer aan slijtagedelen als composietweerstanden, teerknollen (*) en elco's, die je tegenwoordig makkelijk door gelijkwaardige of betere onderdelen (**) kunt vervangen... Maar meer aan te kleine uitgangstrafo's waardoor je lage tonen moet missen, en bijvoorbeeld de gezamenlijke kathodeweerstand in sommige planeaux waardoor je EL84's slecht ingesteld kunnen raken en voortijdig kunnen slijten.

(*) Overigens was er over de opzich degelijke mosterd-C's (MKT'tjes dus eigenlijk) laatst nog wel een verhaal dat deze meetbaar voor meer vervorming zouden zorgen dan Russische papier-in-olie condensatoren. Zoiets neem ik niet zonder meer aan, dus dat zal iemand nog een keer moeten nameten (ik heb zelf niet echt de spullen voor een fatsoenlijke meetopstelling).

(**) Voor de elco's heeft Panasonic hele mooie long life/high ripple series, die soms wel tot 10.000 uur bij 105 graden gespecificeerd zijn, BC en Epcos hebben zoiets vast ook wel, en inplaats van de Chinese jukebox-MKT'tjes kan je ook marginaal mooier maar wel veel duurder spul gebruiken.

Heijn, je kunt er rustig van uit gaan dat de destijds toegepaste componenten in basis kwalitatief vele malen beter waren dan de standaard componenten van deze tijd..

De radio is er niet voor niets 55 jaar oud mee geworden.

De c's/elco's/weerstanden haalden met normaal gebruik met gemak 25 tot 30 jaar, dat zal ook de opzet van de fabrikanten niet helemaal zijn geweest, maar toen bestond er nog wel een gevoel van; "het moet wel degelijk zijn"

Verder scheelt het enorm waar en hoe een radio is gebruikt en in welke atmosfeer.

Ik heb in mijn eigen verzameling genoeg toestellen staan die uitstekend spelen met de originele teerknolletjes, de prestaties zullen niet zo zijn als toen het toestel de fabriek verliet..maar een toestel dat onvervormd en luid speelt op alle banden, en ook nog eens behoorlijk selectief en gevoelig is laat ik met rust.

Als je een toestel restaureert zijn goede kwaliteit polyester condensatoren prima, als je voor een dubbeltje op de eerste rang wilt zitten kun je de goedkoopste yappiewappie meuk gebruiken..zelfde rommel die in moderne consumentenelectronica zit...gegarandeerd na 2, 3 jaar weer repareren..kun je net zo goed de oude zooi laten zitten...

Groet Jeroen.

Om de b7x63a beter te laten klinken
zou ik echt geen audiofiele condensatoren toepassen heeft weinig zin met dit ontwerp
gewoon de condensatoren gebruiken van onderandere jukebox revival
lekker goedkoop en goed
audiofiele c's hebben meer zin als je Highend versterker bouwt
mt KT66 enz
kijk als in deze radio doet dan wordt het een duur toestel maar het geluid wat hij produceert is het zelfde als met goedkope condensatoren
zonde van het geld
gewoon wat composiet weerstanden vervangen en en condensatoren en speelt weer de sterren van de hemel

Grt René Daemen

heijn, er is inderdaad wel verschil in specificaties en de toleranties ervan. Sommige condensatoren van Philips hadden een tolerantie van 10\50%, dat wil zeggen max 10% boven de waarde en 50% eronder was toegestaan t.o.v. de waarde die erop vermeld stond.

In professionele apparatuur werden deze componenten niet toegepast.
De meeste componenten zijn heden ten dagen beter gespecificeerd dan 50-60 jaar geleden.
Persoonlijk kijk ik naar de plek en doel van het onderdeel en pas het best mogelijke toe.

De vraag blijft of je dit soort verschillen kunt horen.

Wellicht ging het er om dat bij bijvoorbeeld professionele
apparaten simpelweg betere materialen werden toegepast die
kwalitatief gewoon betrouwbaarder waren in gebruik.
Ongetwijfeld zijn dat dan duurdere onderdelen, al is het alleen
maar dat het minder massaal geproduceerd werd.
Hoe kleiner de productie, hoe duurder het apparaat.
Een radio in de jaren vijftig, maar elk apparaat in elk tijdperk,
is altijd een afweging geweest van prijs kwaliteit verhoudingen.
Zeker Philips was daar ook mee bezig. In Duitse radio's zitten niet
van die petieterige trafootjes bijvoorbeeld.
En in professioneel bedoelde producten zaten geen teercondensatoren.
Een AG9007 bijvoorbeeld. Als je hem bestudeerd is het geheel uiteindelijk
tamelijk eenvoudig van bouw, het is alleen maar een eindversterker.
Toch kostte hij in de jaren vijftig zo'n 800 gulden. Bijna net zo duur
als de duurste radio die Philips op de markt bracht.
Waarom?
Gewoon veel betere en professionelere materialen toegepast.
Een dergelijke versterker hoef je na 50/60 jaar nog steeds nauwelijks te
reviseren. Zeker niet zo intensief als bij de radio's gebeurd in de trant
van "alle teerdotten er uit hoor!". Die van mij is na zijn inzet in de luister-
studio's van Phonogram decennia lang probleemloos gebruikt als versterker
van een orgel.
Daarnaast maakt een kleinere productie een product ook (veel) duurder.
Dit laatste is hoofdzakelijk de oorzaak dat zgn. high-end erg duur kan zijn.
Eerst moeten de ontwikkelingskosten berekend worden (hoofdzakelijk arbeidsloon
en dat zijn niet de goedkoopste arbeidskrachten). Dan komt het arbeidsloon bij
de productie (veel goedkoper, maar ook veel meer mensen). Zo komt er nog veel
meer bij kijken. Onkosten van materieel (slijtage) en machines. Enzovoorts.
Vergeet niet dat het arbeidsloon altijd de grootste kostenpost is. Daarom
wordt er eeuwig gezocht naar een maximale beperking van het arbeidsloon
bij massaproductie. Men praat altijd (of klaagt of maakt belachelijk) dat bij
high end belachelijk kostbare materialen worden gebruikt, maar uiteindelijk
stelt het allemaal niet zo gek veel voor bij het arbeidsloon. Bij high-end
is het niet alleen een lampje pakken uit een doos om er in te bouwen, maar
eerst het best functionerende lampje in de doos zoeken en testen voordat
hij ingebouwd wordt. Om maar wat te noemen voor de aardigheid.

Ik hoop oprecht dat deze discussie niet weer verzand in een discussie om
high-end in een belachelijk daglicht te zetten. Dat hebben we wel gehad hier.
En je beledigd er alleen maar de high-end liefhebbers mee.
Mijn hifi set was in 1957/1960 ook een high-end product, uiteindelijk.

In de jaren vijftig werd ook een radio ontworpen op de tekentafel en ging eerst
door de nodige bezuinigingsrondes voor men aan de productie begon. Ik weet uit
ervaring dat een uiteindelijk ontwerp behoorlijk veranderd kan zijn door de
diverse bezuinigingsrondes. Soms zelfs onherkenbaar veranderd ten opzichte
van het oorspronkelijke ontwerp. Of het nou een groot of klein project is.
Ik heb begrepen dat de BX998A één van de weinige radio's van Philips is geweest
waarbij nauwelijks bezuinigingen werden toegepast. Philips wilde voor één
keer eens laten zien wat ze rond 1955 in hun mars hadden.
Vergeet ook niet dat als een product op de markt komt er soms jaren aan voorbereidingen
aan vooraf gingen. In ieder geval is elke radio die in een bepaald jaar verscheen in het
jaar daarvóór op de ontwerpafdeling ontstaan en ontwikkeld. Op zijn minst.

Vanaf het moment dat de massa industrie ontstond is elk ontwerp uitgebreid besproken,
tig keer omgekeerd, door diverse bezuinigingsrondes gegaan (kan ook in de productielijn
liggen) en uiteindelijk een product geworden die zo goedkoop mogelijk op de markt
komt en voldoet aan het programma van eisen.
Dat noemen we design. Die term heeft niet ALLEEN met de vormgeving te maken, al willen
veel mensen dat graag wel geloven en alleen wat ze echt mooi vinden dat predicaat geven.

RR

Ook in die tijd werden er zeker commerciële afwegingen gemaakt.
Er werden pas nieuwe onderdelen ontwikkeld als dat expliciet nodig was voor een nieuw model.
Anders greep men bij voorkeur terug naar reeds bestaande typen onderdelen.

Dat was ook noodzakelijk ivm de service. Universeel uitwisselbaar was het motto.
Neem bijvoorbeeld de voedingstrafo.
Het zelfde type kom je tegen in verschillende toestellen.
Wel dan in overeenkomstige modellen. Overdimensionering was hierbij niet aan de orde.
Zo is men lang doorgegaan met de E-blikken terwijl al C-kerntrafo's waren ontwikkeld.
En al helemaal met die gedompeld werden in een teerbad
Dat was nu eenmaal goedkoper dan het opstellen van een nieuwe productielijn.

Als het maar een cent goedkoper kon, dan deed men dat.
Aantal (oplage) x een cent is de eerste winst.

Was wel altijd een strijd tussen de technische en de commerciële afdelingen.

Groet,
Han