Origineel = af fabriek, of toch niet?

Ik vind 'n restauratie geslaagd als het toestel in fabrieksstaat teruggebracht kan worden. Dus het openmaken van natte elco's en condensatorblikken zou ik niet zo gauw doen. Liever dat je wat van de restauratie kan zien (nieuwe onderdelen onder het chassis) dan dat de oude onderdelen verloren gaan. Hoe kan men over 100 jaar weten hoe de condensatorblikken precies opgebouwd waren, als ze allemaal een moderne inhoud hebben? De Philipsdocumentatie levert geen gedetailleerde informatie over de gebruikte papiersoort, impregneermiddelen en dergelijke.

Ik heb hier en daar zakjes defecte oude onderdelen liggen van gerepareerde toestellen, zodat die toestellen weer grotendeels terug te brengen zijn in fabrieksstaat, mocht iemand dat ooit willen. In de huidige staat spelen de toestellen zoals ze vroeger deden; als je de oude condensatoren terugstopt, spelen ze niet meer goed, maar heeft men wel een beeld van de techniek van vroeger. Stop je moderne condensatoren in oude hulsjes, tsja, dan zit je met een vertekend beeld...

Dag Han,

"Origineel = af fabriek" ? Ik zou het liever noemen "Oorspronkelijk = af fabriek".....

Want als je hobby het verzamelen van (voornamelijk) 30-er jaren radio's en aanverwanten is, ontkom je er bijna nooit aan en zal er in het verre verleden ooit wel eens aan een toestel gerepareerd zijn. En als dat netjes is gebeurd met originele onderdelen is er niks aan de hand.
Het toestel is dan misschien niet meer in de oorspronkelijke staat zoals het de fabriek heeft verlaten maar is het nog wel in originele staat.

Zelf schaf ik liever een 30-er jaren toestel aan dat defect maar in originele staat is, dan een volledig gerestaureerd exemplaar. Dat geeft mij de nodige plezierige hobby-uurtjes en probeer ik het toestel weer in orde en spelend te maken op een manier met respect voor de ouderdom.

Liefst met authentieke onderdelen en als die op beurzen niet meer te vinden zijn, bestaan er altijd nog keurig nagemaakte vervangers zoals perfecte zenderschalen en opnieuw geweven luidsprekerdoekjes.

Origineel is voor mij dus niet hetzelde als "af fabriek", want dat bestaat bij dat hele oude spul alleen nog in het Philips museum, of misschien zelfs daar niet eens. Maar je kunt origineel wel heel erg dicht benaderen door te restaureren op een manier zoals het hoort.

En een toestel van 80 jaar oud mag van mij van zijn verdiende rust genieten en hoeft hij niet dagelijks meer te presteren. Maar om af en toe eens een uurtje te luisteren naar dat oude ding vind ik toch wel aandoenlijk .

Groeten, Hans

Mijn persoonlijke idee hierover is:
Een radio die niet meer werkt omdat de tand des tijds aan sommige komponenten heeft geknaagd is dáárdoor ook niet meer authentiek. De bedoeling van de fabrikant was toch dat er zenders mee kunnen worden ontvangen! Het restaureren kan op verschillende manieren; je kunt moderne polyester condensatoren vermommen als teerballen en zo zijn er meer truken. Als je nìèts met zo'n radio doet ontstaat het risico dat iemand ànders die er geen verstand van heeft toch spanning erop aansluit. Dan ben je nog verder van huis, zo kunnen er onderdelen stukgaan wat te vermijden was geweest.
Volgens de strenge principes zou de V6A die ik van Sjors kreeg ook "niet meer authentiek" zijn maar hij ziet er van buiten en van binnen weer net zo uit als de fabrikant 'm bedoeld had en hij wèrkt! Dat laatste is toch de essentie van dit soort spullen.
Met antieke vliegtuigen en auto's gaat het net zo; je kunt zo'n ding ergens te pronk zetten zonder dat die zich een méter op eigen kracht kan voortbewegen. Het stemt veel meer overeen met de bedoeling van de makers als ermee gevlogen cq gereden kan worden, ook al is er moderne lak op gespoten en is het mechaniek in orde gebracht met replica- onderdelen. (Zie de sites van Catalina PBY en die van BRABO Lisse)
Het vergelijken hiervan met zaken als kunst en architektuur lijkt me geen zinnige bezigheid; een beeld van Neferteti hoeft niet te "functioneren"! Daarentegen kan het werk van een kunstschilder weer wèl beter tot zijn recht komen als het in de staat wordt gebracht waarin de koper het ontving. Een gebouw moet ook kunnen "functioneren" dwz dat je 't zonder gevaar hoort te kunnen gebruiken, al of niet voor het doel wat het oorspronkelijk moest dienen.
Over het onderwerp restaureren zijn dus allerhande theorieën te bedenken, er zijn "rekkelijken en preciezen" zonder dat er een ultieme waarheid over bestaat.
Nico

Opties zijn beperkt: ofwel is het een museum item (tussen kunst en kitsch) en blijft hij zo dicht mogelijk bij het origineel ofwel is het een gebruiksvoorwerp (zoals oorspronkelijk bedoeld) en wordt hij met respekt gerestaureerd, dwz terug operationeel voor regelmatig gebruik: wel veilig en in de lijn van het originele concept/geen discussie over al dan niet omgebouwde elco's etc. De waarde van deze radio's is laag: ze zijn met duizenden geproduceerd en spreken niet meer aan.

Leuke discussie, ook op het andere forum houd dit de gemoederen bezig. Het zet je aan het denken.

Ik hanteer maar het volgende. Als het een gebruiksvoorwerp (buizenradio, versterker e.d.) is die dagelijks nog gebruikt wordt dient deze veilig te zijn en kan het apparaat in goede staat gebracht worden met goede onderdelen, al of niet nieuw. De buitenzijde laten we intact al of niet opnieuw gelakt.

Als het apparaat niet als gebruiksvoorwerp wordt toegepast en als museum stuk te zien is ligt dit anders. Men ziet alleen de buitenkant en de staat intern kan blijven zoals deze uit de fabriek is gekomen. wil je toech een werkend apparaat hebben is elke verandering of vernieuwing een inbreuk op het origineel. Persoonlijk zou ik iets werkend willen hebben, maar ja ik ben een techneut en vind de werking en oplossing soms belangrijker dan het bewaren van de originaliteit.

Pfffff

p.s. heb zelf een oude bronzen receptie telefoon staan, keurig gepoetst, als sierstuk, werkt voor geen meter. :banghead: :lol:
gr. Henk van 't Kruis

Hoi

Wat radio's betreft (ik zou zoals jullie weten ook best over architectuur kunnen praten)
denk ik dat een deel authentiek zou kunnen blijven en in een museum gezet worden.
Dan behoudt je ook de authenticiteit van de techniek. Als object zijn ze dan monumenten
uit de geschiedenis. Objecten in museums worden zelden gerestaureerd. Objecten worden
alleen gerestaureerd voor het commercieel belang. Door zijn nieuwe compleetheid krijgt
het een betere marktwaarde. Je hoort dat ook telkens bij Tussen Kunst en Kitsch.
Als je de radio's ook daadwerkelijk wilt gebruiken om er ook qua functie van te genieten
zul je er technisch toch wat aan moeten doen. Je wilt er maximaal plezier van hebben.
Ik kan hier een hele hifi installatie "57 gaan neerzetten en ongemoeid laten, maar dan heb ik
er verder niets aan. Ik kan het niet of nauwelijks gebruiken. Mijn versterkers zien er
van binnen geheel gereviseerd uit en werken daarom perfect. Ik ben er tevreden mee en
heb er veel plezier van. Misschien heeft het daarom ook een waardevermeerdering gekregen
voor doorverkoop, als ik dat zou willen. Ik kan dan zeggen dat hij uitstekend functioneert.
Dat geldt voor mijn tafelmodel radio's uit de tweede helft van de jaren vijftig ook.
Voor mij zijn het eigenlijk nog steeds gebruiksvoorwerpen waar ik ook met plezier naar kan kijken.
De AG9007 is uiterst functioneel gemaakt om ergens achter de bank of de kast te zetten,
niet om er met veel genot naar te kijken, ondanks de dure prijs toen. Nu zet ik hem
uiteraard wel zo prominent mogelijk in het zicht. Niet omdat hij zo mooi is, maar omdat ik
er trots op ben om hem te bezitten en ook om hem te gebruiken.
Alles is er voor mij om er maximaal plezier aan te beleven. Dat is mijn investering.
Wat ik heb, daarvan interesseert het me eigenlijk geen zier of het bewaard blijft voor
het nageslacht. Dat is aan hen om te bepalen wat er mee te doen.
Ik denk wel dat hoe ouder de objecten worden, des te zorgzamer er mee om gesprongen moet
worden. Ik kan me toch voorstellen dat als producten echt hun functionaliteit gaan verliezen,
dat je anders tegen de conservering van de techniek aan moet gaan kijken. Zo langzamerhand
worden de radio's uit de jaren twintig steeds minder functioneel bijvoorbeeld. Als je dan
de techniek gaat aanpassen om hem bijna tegen het onmogelijke nog op de minimale zenders
die beschikbaar zijn wilt laten werken, denk ik dat dit echt zinloos begint te worden.

Echt, de prachtige buste van koningin Nefertete wordt beslist niet gerestaureerd om
haar een nog fraaier uiterlijk te geven. Elke "restauratie" zou alleen maar kwaad doen.
Overigens was dit oorspronkelijk helemaal geen kunstwerk, maar een gebruiksvoorwerp voor
in het atelier van de hofkunstenaar om een goed portret van haar te hebben voor andere
beelden en dat soort dingen. Van haar man bestaat een zelfde buste, die zwaarder beschadigd
is en je daarom zelden ziet. Bovendien was hij wat minder mooi dan zijn vrouw. Hij mag nu
ergens in een hoekje van het museum staan terwijl zijn vrouw prominent in een eigen zaal
staat.
Wat nu de top van de wereldkunst is was oorspronkelijk een ordinair gebruiksvoorwerp.
Dat waren onze geliefde radio's ook. Gewoon gebruiksvoorwerpen. Beetje mooi gemaakt om
een beetje fraai in het interieur te passen, want je had er uiteindelijk wel flink voor
betaald. Dan mag het ook wel enige smoel hebben.
Dat was bij de buste van Nefertete nog niet eens het geval. Ze stond gewoon meestal te
verstoffen op een plank in het atelier. Bij het verlaten van het atelier vonden ze het
niet eens de moeite om haar mee te nemen en jaren later donderde ze gewoon op de grond
omdat de plank het begeven had. Door de zware hoofdtooi viel ze echter niet op haar gezicht.
Die merkwaardige hoed, die verder nooit meer gezien is in de oude geschiedenis van
Egypte, is haar redding geweest, waardoor wij nog steeds van haar prachtige uiterlijk
kunnen genieten.






Groet
René (R)