Hebben jullie deze al gezien?
www.pi4wal.nl/bestanden/AKAH.html
Dit gaat over het onstaan en ondergang van AKAH.
Onderstaand verhaal vond ik op een andere site.
Zal morgen mijn collega eens vragen of hij hier nog wat van weet,hij komt oorspronkelijk uit Pekela(nu Veendammer).
Zijn ouders zullen Hubertus Klasen sowieso wel gekent hebben.
Nederlandse radio industrie 1920-1930:
(laatste deel 3)
Omdat eindlampen met meer vermogen dan nodig voor een
hoornluidspreker nog niet in de handel waren, bedacht Hubertus
een schakeling met twee eindlampen in parallelschakeling. Zo
verkreeg hij meer uitgangsenergie en daardoor een krachtiger
geluid. Waarschijnlijk is hij de eerste geweest die een
dergelijke schakeling toegepast heeft. Later is deze
schakeling in iets gewijzigde vorm heel bekend geworden als
balansschakeling. Ook in dit geval liet hij na op de
schakeling patent aan te vragen. Terwijl de vraag naar zijn
toestellen steeds toenam en er meer personeel aangetrokken
werd om aan de vraag te kunnen voldoen werkte Hubertus aan een
geheel nieuw ontwerp. Een 4-lampstoestel met de nieuwste
lampen en een pas uitgekomen spoelstel van lawcos dat het
verwisselen van losse spoelen overbodig maakt en slechts een
afstemcondensator nodig had. Het moest een 'toptoestel' worden
wat alle andere radiotoestellen die in de handel waren ver
achter zich zou laten.
Voor het uiterlijk had hij al een idee, de luidspreker moest
in de kast komen en niet meer los op of bij het toestel. Voor
de vormgeving vroeg hij advies aan de bekende Groninger
beeldhouwer H.A. ter Regen. Deze is vooral bekend geworden om
zijn prachtige versiering van kerkorgels in de provincie
Groningen waarvoor hij een Koninklijke onderscheiding had
gekregen. De heer Ter Regen ontwierp voor het nieuwe toestel
een voorfront van houtsnijwerk voorstellende een fluitspeler
in een bos. In een later stadium kwamen er nog fronten met de
voorstelling van een harp en een uil met kerktoren, alles in
houtsnijwerk.
In 1926 kwam het nieuwe toestel klaar en het sloeg in de
radiowereld in als een bom. Het was een prachtig
kathedraalvorming toestel van eikenhout. De luidspreker was
ingebouwd, de afstemschaal was voorzien van uitschakelbare
verlichting. Het geheel stond op dezelfde stijl uitgevoerde
onderzetkast, met twee deurtjes en een lade. In deze kast
konden de accu en anodebatterij opgeborgen worden, de lade was
bedoeld voor de omroepgids en afstemtabellen. Op het toestel
was in het midden een koperen plaatje aangebracht met de
letters H.K. Trots voorzag Hubertus nu zijn toestellen voor
het eerst van een merk, afgeleid van zijn naam Hubertus Klasen.
Toen het toestel in Hotel Veenlust in Veendam werd
gepresenteerd was iedereen onder de indruk. Kranten schreven:
'Dit is geen radio meer, maar een kunstwerk'. Inderdaad, de
geluidskwaliteit en de artistieke schoonheid waren betoverend
mooi. Hoe mooi het toestel van Hubertus wel was blijkt uit de
bewondering die er nu, 63 jaar later, nog steeds is voor het
toestel zoals dit nu opgesteld staat in het Nederlands
Elektriciteits Museum in Nijkerk.
De concurrentie was verbijsterd, men wilde de luidspreker
zien, wat Hubertus uiteraard niet kon verhinderen. Een
veelzeggende gebeurtenis was dat een jaar later Philips,
Siemens en meerdere belangrijke radiofabrikanten alleen met
een papieren conusluidspreker op de markt kwamen.
Zeker is dat Hubertus Klasen de eerste ter wereld is geweest
die kwam met een radio met ingebouwde luidspreker. Bij Philips
werd voor het eerst een ingebouwde luidspreker toegepast in
een wisselstroomtoestel in 1931 (type 2634).
Overigens heeft Hubertus er zelf niet bij stilgestaan dat
het inbouwen van de luidspreker in het toestel een belangrijke
technische ontwikkeling was zoals twijfelloos wordt aangetoond
door zijn eerste patentaanvraag van 8 augustus 1927. Daarbij
vroeg hij patent aan op een door hem ontworpen
luidsprekerfront van zijde bedrukt met paradijsvogels in goud.
Bij deze patentaanvraag was een foto gevoegd van zijn nieuwe
toestel met ingebouwde luidspreker waarbij het houtsnijwerk in
de luidsprekeropening was vervangen door zijden doek met
opgedrukte vogels. Overigens is hem dit patent wel verleend,
maar dit had alleen betrekking op de luidspreker versiering
niet op de plaats van de luidspreker.
Na de tentoonstelling in Veendam ging bij Klasen in Oude
Pekela achter elkaar de telefoon. Uit Leeuwarden, Groningen en
vele andere plaatsen meer belden handelaren en rijwielzaken op
om het nieuwe toestel in hun winkel te mogen verkopen. Dit was
een nieuwe dimensie aan het radiobedrijf van Hubertus. Tot nu
toe had hij zijn toestellen altijd zelf verkocht. Dat deed hij
in de avonduren als de landbouwers thuis waren. Omdat hij
alleen op bestelling verkocht had hij, buiten een paar
demonstratietoestellen, bijna geen voorraad. Als hij
wederverkopers aanstelde zou dit hem veel tijd besparen, maar
zou hij wel toestellen in voorraad moeten houden. Hij besloot
om voorlopig in Groningen, Leeuwarden en Veendam
wederverkopers aan te stellen.
Eind 1926 was dit alles geregeld en begon de verkoop van het
nieuwe toestel op gang te komen. De eerste verkopen gingen
echter niet zo hard vanwege de hoge prijs voor het nieuwe
toestel, t.w. 330,- gulden zonder onderzetkast, accu,
batterijen en plaatsing. Wat voor velen een belemmering was.
Het jaar 1927 was nog maar nauwelijks begonnen toen Hubertus
onverwacht bezoek kreeg. Twee echte heren, met aktetassen,
waren met een auto gekomen en verlangden de heer H.K.A. Klasen
te spreken. Hubertus ontving de heren in zijn huiskamer. De
heren vroegen hem of hij in Groningen, Leeuwarden
radiotoestellen voor de verkoop had geplaatst met het
merkteken H.K.
Hubertus kon niet anders dan dit bevestigen waarop hij te
horen kreeg dat hij de merkenwet had overtreden, omdat HAKA
een wettig gedeponeerd lucifermerk was en de letters H.K. in
de uitspraak dezelfde klank hebben als HAKA. Hubertus legde
uit dat hij nu eenmaal Hubertus Klasen heette. Het gesprek
liep niet fijn. De heren spraken bovendien Hollands en
Hubertus Gronings. De heren hadden geen begrip voor Hubertus
argumentatie, Hubertus was koppig en werd een beetje kwaad. De
heren dreigden met een proces als Hubertus het merk H.K. niet
van zijn toestellen zou afhalen.
Hubertus wist niet goed wat hij ermee aan moest en zei
impulsief: En als ik die letters nu omkeer''Ja', zeiden de
heren 'dat kan alleen als die letters als merk nog niet zijn
geregistreerd'. Hubertus beloofde het direct te zullen
aanvragen, wat hij ook deed. Tevens beloofde hij van de
toestellen die in de winkels stonden de plaatjes H.K. af te
laten halen. De situatie was geklaard en de heren vertrokken.
Een paar weken later kreeg Hubertus bericht van het
merkenbureau uit Den Haag dat hij het merk AKAH mocht voeren.
De offici�le inschrijving van het radiomerk AKAH vond plaats
op 23 februari 1927 onder nummer 86767. Vanaf nu stond er op
de toestellen van Hubertus
'AKAH' en daaronder 'Wettig gedeponeerd'.
Het duurde niet lang of het merk AKAH kreeg in Oude Pekela
en omgeving de fameuze betekenis van -Alles Komt Aan Huis-.
Sinds vorig jaar is er aan deze letters nog een betekenis
toegevoegd. Dat kwam als volgt: aan een groep bezoekers van
het museum vertelde ik bij de AKAH-radiotoestellen over het
ontstaan van dit merk. Een Duits echtpaar dat zich tijdens
deze rondleiding bij de groep had aangesloten, maar niet alles
had verstaan wat ik uitlegde, kwam na de rondleiding naar mij
toe en vroeg mij: Bedeutet das Alles Kommt Aus Holland?'.
