mono opnames stereo gemaakt

Helemaal juist! Wat eenmaal naar één geluidsspoor opgenomen is, ongeacht het aantal gebruikte microfoons, is niet meer naar meerdere geluidssporen (stereo) terug te mixen. Of men moet de opnames op meerdere sporen (destijds 2 en begin 60-er jaren 4) opgenomen hebben en alszodanig bewaard hebben.

Zo kennen we de pseudo-stereo (b.v. hoge tone links en midden- en bassen rechts) maar ook een andere feak-stereo (vocalen links en instrumentalen rechts) waar enkele vroege Beatles songs op plaat nogal eens van voorzien zijn.

Het waren allen goedkope lapmiddelen om de stereobezitters toch enig waar voor hu investerering te geven. Pas na ± 1965 kwamen de echte stereoopnames op de markt en was het einde "lapmiddelen".

Groeten,
Paul

Ook in de 50 ger jaren tijd zijn er mono platen uitgegeven die
tijdens de opname met behulp van veel microfoons zijn opgenomen.
Wellicht zijn de signalen van deze microfoons ook toen al op meerdere
sporen opgenomen om ze later verder te kunnen bewerken.
Als die opnames nog bewaard zijn gebleven, dan is het later nog
heel goed mogelijk geweest deze te bewerken tot stereo.
Gr Cees.

Hoi René,

Er is geen eenduidig antwoord te geven. Als dit een opname is van na 1958 (dus na de introductie van stereo) dan kun je er bij grote merken als Columbia van uit gaan dat bij belangrijke LP-producties gebruik is gemaakt van 2 microfoon opstellingen: 1 voor mono, 1 voor stereo. Ze werden separaat uitgegeven. Van nederlandse Decca uitgaven weet ik dat er ook met 3 sporen opnames werd gewerkt (bv. de eerste LP's van Boudewij de Groot). Deze praktijk kom je dit tegen bij alle merken tot ca. 1967, toen de zgn. stereo ook mono afspeelbare LP's (maar dan wel met stereo-element; dat vertelden ze er niet bij) op de markt kwamen. Dus is het goed mogelijk dat van jouw LP 2 versies zijn uitgegeven.
Helaas zijn er ook heel veel mono LP's waarvan geen stereo-banden bestonden, bewerkt tot nep-stereo. Er werd 1 kanaal voor de lage tonen en een deel van de midden tonen gebruikt en het andere voor de rest van de midden tonen en de hoge tonen. Er werd meestal ook nog een flinke dosis galm toegevoegd. Het resultaat was meestal om te huilen en dat gaf de zgn. eletronische- of pseudo-stereo platen zijn slechte naam. In het digitale tijdperk is het nu mogelijk om een heel acceptabel stereo-effect te bereiken.

Groet, Jan.

Hoi heren.

De vraag is eigenlijk eenvoudig:
hoe maakte men in het analoge tijdperk vanaf 1960 oudere
mono opnames stereo? Was dit mogelijk omdat de opname op
een meersporenband stond?
Het lijkt me in het digitale tijdperk een stuk 'eenvoudiger'
om van deze mono opnames stereo versies te maken.
Bekend is dat de eerste stereo opnames begin jaren zestig
nog op komische manier echt links-rechts waren met vrijwel
geen middengebied. Later kwam dan de perfectie met als credo
dat bij een goede stereo hifi installatie het geluid niet uit
de luidsprekers komt, maar vanachter de luidsprekers. Dat dit
ook met een oude mono vintage installatie ook mogelijk was en
is bewijst mijn jaren vijftig set wel.

Ik kom hier op omdat ik vanmorgen de eerste mono lp die ik zo'n
12 jaar geleden bewust kocht op cd heb mogen ontvangen. De cd is
uiteraard stereo (gemaakt), maar dat is geen belemmering op mijn
mono installatie, uiteraard.
De lp is uit 1959 en de cd komt uit 1999.
Het betreft hier één van mijn favoriete lp's: Johnny Mathis met
'Open fire, two guitars and Johnny Mathis". Zijn beste lp waarop
zijn fantastische stem op 'unplugged' wijze de kitsch van zijn
gewone repertoire ontstijgt.
Hierop blijkt zijn stem dermate lastig te kunnen zijn dat zelfs
zeer incidenteel te horen is dat de microfoon er zelfs moeite
mee heeft. Bij de lp blijkt ook dat het element van goede huize
moet zijn voor een correcte foutloze weergave. Bij minder goede
elementen komt hun beperktheid al snel om de hoek kijken.
Een en ander hierover word ook verteld in de literatuur van Jan Kool.

Enkele jaren geleden gaf ik deze plaat ook op voor het programma
'De Sandwich' van Jacques Klöters, één van onze grote muziekkenners,
wat toen nog drie uur lang op de zondagochtend was. Een fijn programma,
nu 'gedegradeerd naar de vrijdagochtend tussen 10 uur en 12 uur op
Radio 5.
Meneer Klöters was dermate onder de indruk dat ik van hem aan het einde
van dat jaar een cadeau mocht ontvangen, omdat hij vond dat mijn tip
betreffende de lp de meest indrukwekkende en opmerkelijkste was van dat
hele jaar, waarvan hij telkens kippenvel kreeg bij het beluisteren.

Niet opmerkelijk is dat de cd in 1999 in stereo is verschenen, terwijl
het een typische (en zeldzame) mono lp is. In de tweede helft van de
jaren zestig is de lp ook in stereo verschenen. Deze heb ik ook ooit eens
aangeschaft en weer weg gegeven omdat opviel dat de weergave ervan
duidelijk inferieur was ten opzichte van de originele mono lp.
Dit kwam wel vaker voor. Van bijvoorbeeld de legendarische lp 'E=MC2'
van Count Basie moet je zeker ook géén latere stereo versie kopen!

De kwaliteit van de cd is echter prima en het boekje vermeld uitgebreid
alle medewerkers voor de 'digital remastering'. Kennelijk heeft deze
bewerking dus niets met de stereo bewerking uit de jaren zestig te maken.
Opmerkelijk is echter dat de enkele microfoon-fouten ook op de cd staan,
evenals de aanwezigheid van de bandruis, die abrupt stopt tussen de
nummers.

Overigens is de trend om oude mono opnames stereo te maken gelukkig voorbij.
Zeker bij re-issues van lp's komt het de laatste jaren veel minder voor en
benaderen de meeste re-issues de originele opname zoveel mogelijk.


:smilythumb: