nieuwe persingen lp's

Beste Laurens.

Het vinyl van de platen uit de jaren vijftig is van een ander
soort dan het vinyl vanaf 1960/1962, oftewel de tijdsgrens tussen
mono en stereo. Een voordeel was een nog lager ruisniveau.

Vóór 1960 was het hard vinyl en deze platen kunnen zelfs nog
breken, al is er meer kracht nodig dan bij schellak platen. In oude
tv programma's werd de muziek op de platen wel beoordeeld en als die
negatief uitviel dan werd de plaat wel eens op de rand van de tafel
gekwakt en brak de plaat in stukken (vinyl dus).
Het is nu ook duidelijk waarom de oude jaren 50 platen dikker waren
dan de platen vanaf de jaren 60: een dikke plaat brak minder snel dan
een dunne. Dat de huidige vinylplaten ook dik zijn (180 grams en meer)
is eigenlijk onzin. Men wil er kennelijk de kwaliteit (uiterlijk) mee
aantonen van de oude platen. Ze voelen daardoor wel 'lekker in de hand'.
Vele high-end'ers hebben wel hun overtuiging dat de huidige dikke
vinylplaten 'beter klinken'. Zo hebben ze wel meer 'bijgeloof'.
Met het jaren 50 vinyl kon men echter zelfs schellak platen namaken
en dat gebeurde dan ook, vooral begin jaren vijftig. Berucht zijn
de Minigroove 78 toeren singels van Philips, een mislukt experiment
om te concurreren met de RCA 45 toeren singels. Deze minigroove
plaatjes lijken op schellak, maar zijn het niet. Ze zijn geïmiteerd
schellak zeg maar, gemaakt van het vroege vinyl materiaal.

De grens ligt dus ergens rond 1960/1962 dat men overging op een
plastischer vinyl, oftewel zacht vinyl, waarbij de armen van de
platenspelers dermate volmaakt werden dat een lichtere naalddruk
kon worden verkregen, in combinatie met de techniek van (eerst) MD elementen.
In de jaren vijftig speelde kristal elementen nog de hoofdrol en
was de naalddruk vaak flink. Zelfs de twee bekende MD elementen van Philips,
behorende tot de eersten ter wereld, hebben een naalddruk van 12 gram.
Maar het kon ook al veel lichter hoor, met name in de tweede helft van de jaren
vijftig, toen de hifi platenspelers een steeds belangrijkere rol gingen spelen.
Met die spelers is 6,5 tot 4,5 gram naalddruk al heel goed mogelijk.
Een kleinere naalddruk is niet aan te raden omdat de massa van de vroege hifi
armen nog te groot is.

50er jaren platen kunnen dus nog breken en de slijtage van die platen wordt
dan ook bewerkstelligd door breuk. Deze platen kunnen wel die grote naalddruk
aan die toen nog bestond. Dat was als het ware op elkaar afgestemd.
Platen vanaf 1960 zijn dus vervaardigd van zacht vinyl waarbij de naald door
de groef gaat die enigszins vervormd wordt door de naald. Hier is de techniek
gebaseerd op het geheugen van plastic. De krachten in de groef door de naald
zijn eigenlijk enorm en de naald duwt als het ware het vinyl wat opzij.
Dit hoor je niet omdat de vervorming zich net achter de naald voordoet. Door
het materiaal zit er namelijk ook een vertraging in het vervormen.
Bij een normale naalddruk (kan best nog tot 4,5 gram. maar meer ook niet)
is de vervorming binnen de perken en als het vinyl enige tijd rust krijgt dan
komt de groef weer terug in zijn oorspronkelijke positie. Men zei dan ook altijd
dat men een plaat niet twee keer achter elkaar moest afspelen, maar een half uurtje
moest wachten (hetgeen wel wat overdreven was, maar daar zijn high-end'ers het vast
niet mee eens).
Gebruikt men een te grote naald en bij stereo platen een mono element dan vervormt
de groef van de plaat te veel en -zeg maar- 'buiten proporties'. De groef wordt
teveel uitgerekt en het 'geheugen' is niet meer in staat om de groef terug te
brengen in zijn oorspronkelijke positie. Dat zie je dan ook vaak omdat de groef
'grijs' wordt. Soms kan je dat tijdens het afspelen al zien.
De slijtage van deze zachte vinylplaten komt niet door breuk, maar door vervorming.
Je kan deze platen ombuigen, maar ze breken niet.
Deze moderne platen zijn ook veel gevoeliger voor warmte en je moet ze niet in de
zon leggen bijvoorbeeld. Dan trekken ze krom. Overigens is dat ook weer door
warmte te verhelpen.
Daarnaast zijn moderne vinylplaten kwetsbaarder voor oppervlaktebeschadigingen.
Toen ontstond ook het speciale vasthouden van de plaat om de groef niet aan te raken.
"Overslaan' door beschadiging komt bij jaren 50 vinyl veel minder voor dan vinyl
vanaf 1960.
Let wel, ik noem 1960, maar er was uiteraard een overgangsperiode van enkele jaren.

Kortom:
Jaren 50 platen; hard vinyl en slijtage door breuk. Echte mono platen.
Na 1960 platen; zacht vinyl en slijtage door vervorming. Stereo platen.
Bij het laatste zaten begin jaren 60 ook nog wel mono platen. Op de oude hoezen staat
ook nog wel eens 'stereo, ook monoraul afspeelbaar' o.i.d. hetgeen alleen marketing
was en voor de hifi liefhebber uiteraard niet aan te raden.

Je zou dus kunnen zeggen dat de techniek vóór 1960 eigenlijk totaal anders is dan
na 1960, met die overeenkomst dat de oude mono platen wel met een stereo element
zijn af te tasten, maar men kan niet terug in de tijd: stereo platen zijn niet
met een mono element af te tasten. Om te zeggen dat de techniek vóór 1960 primitief
is ten opzichte van ná 1960 gaat te ver. Het is gewoon anders, net als mono anders is
dan stereo; niet met elkaar te vergelijken. Met de techniek van vóór 1960 is wel
degelijk zeer goede hifi te verkrijgen. Ik laat in dit verhaal de opname techniek
immers buiten beschouwing, die in de jaren vijftig beslist op zéér hoog niveau kon
zijn. Menige oude mono-plaat klinkt beter dan een moderne stereo plaat. Uiteraard alles
in hifi context geplaatst, wat in de jaren 60 norm begon te worden en in de jaren 50
nog uitzondering was. Ik heb het hier niet over de beruchte Duitse norm, maar bedoel de
'inburgering' van hifi in de huiskamer. Die Duitse norm is een geheel andere discussie.
Eerder hebben we het er al over gehad dat stereo platen (met name de huidige nieuwe
generatie) waarbij mono is vermeld, geen echte mono platen zijn; het zijn stereo
platen met een mono opname en dat is wat anders dan de mono platen uit de jaren 50.
Dit is ook bevestigd door een medewerker van Record Industries in Haarlem. Moderne
persingen waarbij mono is vermeld, moet men beslist met een stereo element aftasten.

Bronnen o.a. Jan Kool en G. Slot

Extra info over o.a. vinyl (thermoplast): nl.wikipedia.org/wiki/Thermoplast

Laurens

de Jaren 50 Lp's waren harder en dikker zeker de 25cm Lp's
de naalddruk was toen nog 12 gram met uitschieters tot 15 gram
de jaren 70 Lp's zijn veel dunner en bedoelt voor elementen 2 tot 4 gram
sommige kon je bijna dubbelvouwen.
nu is er 180 grams vinyl en 200 gram
Bij Coco op de zuiddijk in Zaandam kun je ook nieuw vinyl krijgen
en vermoedelijk is er ook nog een platenspeler aanwezig of de platen kelder
nog is weet ik niet boven stonden 2 bakken op de toonbank.

Grt René Daemen

Weet iemand of jaren 50 vinyl ook harder was dan nieuw vinyl? Bij sommige jaren 70 en nieuwere platen zie je wel eens staan dat de naalddruk 4g, soms 2g maximaal mocht zijn. Veel jaren 50 spelers hebben daar het dubbele, soms het drievoudige van. Een moderne plaat zou dus een stuk sneller kunnen slijten dan verwacht...

De kwaliteit van de nieuwe persingen varieert nogal eens ja... De plaat van Adele schijnt berucht te zijn. Het best is om te kopen bij een goeie platenzaak waar je de plaat voor het kopen kan beluisteren, maar naar verluid doet de mediamarkt er niet moeilijk over als je de plaat wil ruilen vanwege een slechte persing. Bij de moderne CD winkels zul je daar even navraag over moeten doen.

Wat het DDA betreft: dat kan helaas kloppen... Maar qua kwaliteit hoeft 't niet slecht te zijn. Bij Record Industries hebben ze werkelijk fantastische kwaliteit digitale bronnen (mits die zo worden aangeleverd) en apparatuur. Tot op heden heb ik geen enkele geluidsinstallatie gehoord die beter klonk dan de grote Genelec monitoren bij de digitale mastervoorbewerkingstafel. Ik heb véél luidsprekers en sets gehoord in mijn leven, maar iets wat zo goed klinkt als dat heb ik nog niet gehoord.
Analoog masteren doen ze ook, kennissen van mij zijn zelfs gevraagd om hun analoge apparatuur te reviseren en af te regelen.

Tuurlijk moet men opletten op de kwaliteit
record industrie Haarlem levert zeer goede platen
ook music on Vinyl
alleen wat in de musicstore van spaanse makelij is kan minder zijn
misschien hebben ze oude platen vermalen om weer andere van te maken
recyclen. toch heb ik wel eens anders meegemaakt de single's die meenam uit spanje en frankrijk tijdens vakanties waren zeer goed en vlak dat kon je van onze top40 single's niet zeggen
golven en slingeren en door gaan met versleten matrijzen
als Cd stores weer Lp's willen verkopen laten ze ook een platenspeler neerzetten en een luister exemplaar van de plaat plasticfolie is niet handig om de plaat heen
maar als je naar een geronemeerde zaak gaat zul men wel wat goeds vinden

MVG René Daemen

De eerste CD's kregen een vermelding: ADD etc dus: analoog opgenomen en digitaal omgezet. Ik heb al nieuwe LP's gezien die de vermelding DDA zouden moeten hebben: digitaal opgenomen en daarna omgezet naar analoog. Opletten dus...

Een heel enkele keer koop ik een nieuwe vinyl uitgave maar meestal toch
de orginele oude persing ( en er staan er nog een heleboel op mijn verlanglijstje)
In Venlo is een prima muziek zaak ( Sounds)met een boven verdieping vol orineel oud vinyl
daar ben ik dus regelmatig te vinden en ga nooit met lege handen weg
Als ik een bepaalde plaat zoek en die is niet op voorraad gaat de verkoper voor mij op zoek en heeft hij hem gevonden krijg ik een belletje, ook nog eens prima service dus !!
En controle.......die moet er altijd zijn of het nu 2e hands of nieuw is.
Zo als het er nu uitziet zal het vinyl wel weer helemaal terug komen al zal er altijd een groepje mensen blijven die er niets van wil weten net zoals ik dus wel een voorkeur voor vinyl heb
Ieder zijn eigen keus dus

Lee