Herwikkelde uitgangstrafo heeft veel hogere weerstand

Hi Jac,

Bedankt voor je zeer uitgebreide antwoord met daarin vele aspecten waar ik zelf nog niet aan gedacht had.

>> Misschien heb je S46 ook herwikkeld.
Ja ik heb zowel S45 (3500 windingen) als S46 (90 windingen) herwikkeld. Beide spoelen bestonden uit het zelfde aangetaste koperdraad. Na herwikkelen gaf ook S46 gaf een veel hogere weerstand. Ik heb de gemeten waardes niet meer bij de hand maar het was vergelijkbaar hoger (+35%) ten opzichte van de Philips Service handleiding.

>> Is de wikkelbreedte van een laag grofweg hetzelfde als het origineel was?
De oorspronkelijke wikkelbreedte varieerde van 142..150 windingen. Bij het herwikkelen lagen de wikkelingen strakker tegen elkaar en haalde ik 160..165 windingen per laag. Ik had dus minder lagen nodig om de 3500 wikkelingen te halen. Hierdoor zou de gemiddelde wikkeldiameter kleiner moeten zijn en de spoel zou dus minder meter koperdraad bevatten dan het origineel en dus een lager weerstand moeten geven. Nu ik hier over nadenk, is het feit dat ik meer windingen per laag had misschien wel een hint dat het oorspronkelijke draad dikker was.

>> In dit gebied had/heb je (koper-)diameters van 0.100, 0.112, 0.125, 0.132 mm.
Goh, dit wist ik niet en het was mij ook niet gelukt om hier op te googlen. In mijn blog had ik berekent dat het koperdraad 0.116 mm diameter moest hebben voor de juiste weerstand en nu blijkt er een maat te bestaan die daar heel dicht in de buurt komt (0.112 mm). Hoe langer ik er nu over nadenk hoe meer ik vermoed dat het oorspronkelijke koperdraad ietsje dikker was (0.112 mm diameter) dan het draad waarmee ik nu herwikkeld heb (0.1 mm diameter) en dat ik gewoon niet goed heb gemeten met de schuifmaat. Ik denk dat een schuifmaat ook niet nauwkeurig genoeg is om dit betrouwbaar te meten (de kracht waarmee je meet/drukt, is niet constant)

>> Als je de oude draad nog hebt, zou je van een flink stuk eens nauwkeurig de weerstand kunnen meten, om de preciese koperdiameter te bepalen.
>> Bij 20°C is 0,100 mm 2,176 Ω/m, 0,112 mm 1,735 Ω/m en 0,125 1,393 Ω/m.
Nog een eye-opener. Hier had ik zelf nog niet aan gedacht om door middel van de weerstand de koper diameter vast te stellen. Helaas ben ik zo dom geweest om het oude koperdraad weg te gooien maar bij een volgende trafo ga ik dit zeker meten.

>> De eindweerstand is ook nog afhankelijk van de draadspanning. Als je flink aan de draad trekt, wordt hij ietsje dunner en neemt de weerstand ietsje toe.
>> Voor 0,1 mm draad moet de draadspanning ca 80 gram(kracht) zijn.
Ik heb geen idee welke draadspanning ik heb gebruikt, ik vond wel dat ik die redelijk gespannen had gezet omdat de wikkelingen dan strakker werden. Ik heb zelf ondervonden dat de koper uitrekt bij het wikkelen. Mijn eerste gewikkelde trafo was niet goed en toen heb ik dat koperdraad gebruikt voor het wikkelen van deze trafo. Ik hield 18 windingen over, ofwel een rek 0.5%. Ik vermoed dat de rek bij 1e keer wikkelen ook minstens 0.5% is. ofwel voor deze trafo had ik dus minstens 1.0% rek van de koperdraad.

Voorlopige conclusies:
Ik heb toch met het verkeerde koperdraad gewikkeld (0.1 mm ipv 0.112 mm diameter). Een vervolgvraag is: is de trafo nog bruikbaar? Omdat er toch "goed" geluid uitkomt neig ik naar ja maar ik zal dat verder onderzoeken/meten.

Jac, nogmaals bedankt voor je uitgebreide reactie.

Groeten
Ronald

Hallo Ronald ..... misschien heeft het ook te maken met de temperatuur ?

Ik heb een tijd geleden een smoorspoel herwikkeld en was achteraf verwonderd dat de Ohmse weerstand van de wikkeling zo veel kon verschillen enkel en alleen door de temperatuur van de draad.
Lees mijn ervaring hier maar even na: www.gloeidraad.nl/radioforum/index.php?id=113165

Groeten .... Hugo Sneyers

Hallo Ronald,

Allereerst mijn oprechte complimenten voor de prachtige wikkelmachine die je gemaakt hebt!
En hij lijkt ook bijzonder fraai te wikkelen.

Misschien heb je S46 ook herwikkeld. Is daar het verschil tussen de nieuwe weerstand en de oorspronkelijke (ik ga ervan uit dat je die nog kon meten) ook zo groot?
Is de wikkelbreedte van een laag grofweg hetzelfde als het origineel was?
Idem voor de wikkelhoogte?

Conrad verkoopt enkele maten wikkeldraad, maar er bestaan er heel veel meer.
Opgegeven maten zijn, als er niet over max overall diameter gesproken wordt, de koperdiameter.
De isolatiedikte is tegenwoordig ongeveer hetzelfde als vroeger.
In dit gebied had/heb je (koper-)diameters van 0.100, 0.112, 0.125, 0.132 mm.
Als je het nauwkeurig gemeten hebt, lijkt het toch dat de oude en nieuwe draad hetzelfde zijn.
De maximale maten varieren iets per merk, en per type isolatie.

Afhankelijk hoe de universeelmeter meet, zou toch het zelfinductie-deel een invloed kunnen hebben. Kijk ook nog eens met een andere meter.

De eindweerstand is ook nog afhankelijk van de draadspanning. Als je flink aan de draad trekt, wordt hij ietsje dunner en neemt de weerstand ietsje toe. Dat wordt weer deels gecompenseerd doordat je gemiddelde windingslengte iets korter wordt (omdat het strakker opgewikkeld wordt).

De waardes voor de spoelweerstanden die Philips opgeeft kloppen in het algemeen goed.

Als je de oude draad nog hebt, zou je van een flink stuk eens nauwkeurig de weerstand kunnen meten, om de preciese koperdiameter te bepalen. Bijvoorbeeld door en via een serieweerstand een stroompje door te sturen en de spanning over het stuk draad te meten, als je meter het niet direct kan.
Dat kun je ter vergelijking ook doen met de nieuwe draad.
Bij 20°C is 0,100 mm 2,176 Ω/m, 0,112 mm 1,735 Ω/m en 0,125 1,393 Ω/m.
Het verschil tussen draad van 0,112 en 0,100 mm is wat je als verschil in eindresultaat meet.
Een flinke lengte draad nauwkeurig wegen geeft ook uitsluitsel. Meestal doe ik beide om mijn meetresultaten bevestigd te hebben.

Misschien is het draad dat Conrad levert toevallig ook net wat dunner dan 0,100 en heb je met een wat hoge draadspanning gewikkeld. Dat kan natuurlijk ook al wat verschillen geven. Voor 0,1 mm draad moet de draadspanning ca 80 gram(kracht) zijn.

Het tussenvoegen van isolatielaagjes is heel goed. De laklaag kan maar een bepaalde (wel vrij hoge) spanning weerstaan, en op deze manier kan nooit de volle spnning van de wikkeling tussen naastliggende draden komen. Zonder isolatielagen kruipen ze toch wel tussen eerdere lagen in.

Je vragen dan:
1. verkeerde dikte? - zou kunnen. meten brengt meer duidelijkheid.
2. verkeerde soort koperdraad? - er zijn eigenlijk alleen verschillen in isolatie. Voor zo'n trafo zal Philips standaard draad gebruikt hebben, en die isolatielaag zal grofweg even dik zijn geweest als hij tegenwoordig is.
3. klopt spec Philips? - klopt meestal goed

Ik hoop dat je aan bovenstaande toch iets hebt, als zal je dit allemaal ook zelf al wel overwogen hebben.

Jac

Hi Willem,

bedankt voor je mail. Ik realiseer me nu dat ik nog wat essentiële informatie vergeten ben te vermelden, excusses hiervoor. Het betreft hier een klassa A eindtrap en er is dus maar 1 primaire wikkeling. Ik heb helaas geen inductie meter (ben wel op zoek naar een LCR meter) maar met het meten van de inductie kan ik helaas toch niet zoveel conclusies trekken omdat ik geen referenties heb. Ik heb wel een stukje van het schema toegevoegd, het gaat hier om S45.

De anodestroom heb ik nog niet gemeten, ga ik tzt doen. Eerst moet ik nog diverse condensators in het voedingsgedeelte vervangen.

Met vriendelijke groet,
Ronald.

Kun je de zelfinductie eens meten? Bij balans UGT's zijn bijvoorbeeld beide helften van de primaire wikkeling ohms niet gelijk maar de zelfinductie wel. Dit komt omdat dan in dit geval de ene wikkeling over de andere ligt en hebben dus verschillende lengtes koperdraad tov elkaar.

Hetgeen ik hiermee wil zeggen is dat volgens mij de ohmse weerstand van ondergeschikt belang is en dat de zelfinductie veel belangrijker is. Bij hetzelfde aantal wikkelingen en dezelfde kern moet deze gelijk zijn. Heb ik het niet goed dan verneem ik het graag.

Het lijkt mij dus dat dit zo goed moet werken. Heb je de anode stroom al gemeten?

Groeten Willem

Ps. ik ben geen expert, hooguit hobbiest :radioluiste

Beste experts,

Ik heb de primaire kant van een uitgangstrafo herwikkeld en nu is de ohmse weerstand veel hoger (35%) dan ik had verwacht. Ik heb nog geen logische verklaring gevonden waarom dit zo is en mogelijk heeft een van jullie een goede suggestie.

Details:
Het betreft hier een uitgangstrafo van Philips buizenradio uit 1950 met een onderbreking aan primaire kant. Ik kon geen goed werkend vervangend exemplaar vinden en heb zelf de primaire kant van de uitgangstrafo herwikkeld. Na het herwikkelen blijkt de ohmse weerstand veel hoger te zijn dan verwacht. Met een simpele digitale ohm meter meet ik 942 ohm. De Philips service documentatie heeft het over 700 ohm. Dit is dus bijna een afwijking van +35%.

Ik heb nogmaals de originele en de nieuwe koperlakdraad nagemeten met een digitale schuifmaat maar beide draden behielden dezelfde diameter van 0.11 mm. De nieuwe koperlakdraad heeft volgens de verpakking een diameter van 0.1 mm. Ik weet niet of deze maat over de koperkern gaat of dat het inclusief isolatie is. Ik ben ook aan het rekenen geslagen bij welke draad dikte ik wel de juiste weerstand zou hebben. Ik kom dan uit op een diameter van 0.116 mm (√ 1.35 * 0.1). De koperdraad diktes die ik met Google kon vinden op Internet zijn 0.1 of 0.15 mm. Mogelijk bevat de nieuwe koperdraad minder koper en een dikkere isolatie. De herwikkelde UGT lijkt het verder goed te doen. Misschien heb ik iets minder maximaal vermogen maar dat lijkt me niet echt een probleem.

Ik probeer te begrijpen waarom de weerstand zoveel hoger is en ik vraag mij het volgende af:
1) heb ik nu herwikkeld met de verkeerde dikte?
2) Heb ik herwikkeld met het verkeerde soort koperdraad?
3) Klopt de specificatie in de Philips service handleiding wel?

Alvast bedankt,
Ronald

P.S.

Voor geïnteresseerde in mijn wikkelexperiment:
bx594a-immerzl.blogspot.nl/2012/10/blog-post.html
trafo-wikkelmachine-immerzl.blogspot.nl/2012_09_01_archive.html