Philips BX 205U

Beste René,

Het heeft allemaal te maken met het opwekken van de benodigde voedingsspanningen.
Voor buizentoestellen heb je twee soorten voeding nodig: gloeispanning en anodespanning.
De gloeispanning bedraagt bij de doorsnee radio 6,3 V en de anodespanning ongeveer 250 V.
De gloeispanning is een wisselspanning en de anodespanning altijd gelijkspanning.

Bij radio's met E-buizen maakt men gebruik van een voedingstransformator die de benodigde spanningen levert (anodespanning na gelijkrichting).
Bij zo'n toestel hebben alle buizen (behalve soms de gelijkrichter) dezelfde gloeispanning, de gloeistroom is bij de buizen verschillend en de gloeidraden staan parallel.

Echter, de voedingstrafo is een vrij kostbaar en groot geval en maakt het lastig om bijv. kleine toestellen te maken. Ook kan een toestel met trafo niet voor gelijkspanning gebruikt worden. Voordeel is dat de schakeling van het toestel door de trafo gescheiden is van het lichtnet.

Men kan het ook anders doen:
De buizen worden geschikt gemaakt voor dezelfde gloeistroom i.p.v. spanning, waardoor deze onderling een verschillende gloeispanning hebben. De gloeidraden worden nu in serie gezet en via een weerstand rechtstreeks op het lichtnet geschakeld.
De anodespanning kan men verkrijgen door de lichtnetspanning rechtstreeks, zonder trafo, gelijk te richten, waardoor je een voedingsspanning krijgt van ongeveer 200 V.
De voedingstrafo ontbreekt dus, maar dat geeft ook een gevaar: De schakeling hangt rechtstreeks aan het lichtnet en is dus aanrakingsgevaarlijk. De min van de voeding ligt doorgaans aan het chassis, dus ook aan het lichtnet! Dit noemen we U-toestellen.

Vandaar dus het gevaar bij U toestellen. U toestellen kunnen ook op gelijkspanning werken.

Zolang het kastje dicht zit is er geen gevaar. Immers de meeste huishoudelijke apparaten zitten aan het lichtnet. Vandaar dus de knoppen waarvan de gaatjes met was dichtgemaakt zijn.

Anders wordt het als het kastje open gaat. Je kunt dan zo met de schakeling (en dus het lichtnet) in aanraking komen. Aansluitingen voor antenne, luidspreker enz. moeten zo zijn uitgevoerd dat je niet met de netspanning in aanraking komt. Bij U-toestellen moet je ook nooit zelf extra aansluitingen maken!

Het zit hem dus puur in de manier van voeden.

Ik hoop dat het zo een beetje duidelijk is.

Groeten,
Peter

Hallo René,

Dit compacte toestelletje kwam in 1950 op de markt en is volgens de datumstempels op de onderdelen ruim 2 jaar in productie geweest. persoonlijk vind ik het model wel passen in het tijdsbeeld van 1950-1952.
Jouw vraag waarom het chassis onder spanning kan staan (kan staan, want als je de netstekker omdraait staat het chassis niet meer onder spanning):

Om een heleboel onnodige bedrading uit te sparen wordt het chassis als massa voor een heleboel componenten gebruikt. Je zou elk onderdeel een eigen massadraad kunnen geven, maar dan wordt een radio onnodig duur aan materiaal en extra arbeidsloon.
In tegenstelling tot een wisselstroom toestel, waar het chassis altijd met min van de voedingstrafo is verbonden, is het chassis van een u-toestel - dat geen voedingstrafo heeft - rechtstreeks met het stroomnet verbonden.
De beveiliging tegen onverhoopt aanraken van het chassis is bij een u-toestel erg ver doorgevoerd;
zo zie je dat de schacht van de bedieningsknoppen altijd doorloopt tot in de kast, om te voorkomen dat iemand met bijv. een paperclip het asje van de knop aanraakt.
Om de zelfde reden is het bevestigingsschroefje van de knop is vanaf de fabriek afgeschermd met harde was.

U-toestellen zijn zoals je weet bruikbaar voor zowel wisselstroom- als gelijkstroomnetten en toen
Nederland in 19?? volledig overschakelde op wisselstroom waren u-toestellen niet echt meer nodig.

Groeten, Hans

Hoi Hans.

Dat lijkt me een leuk compact toestel.
Omdat ik nu eenmaal weinig sjoegen heb van toestellen van voor 1950
is mijn vraag uit welk jaar deze is en waarom Philips een model had
uitgebracht die afwijkend is van het standaard model?

Ook heb ik een vraag over u-toestellen in het algemeen.
Je leest er veel over dat het chassis onder stroom staat
en je voorzichtig moet zijn.
Maar waarom was dat?
Of was men nog niet zover in techniek om een chassis stroomvrij te maken?
Je ziet, ik weet er weinig van en wellicht domme vragen.
Maar ja, zo leren we wel wat.

:smilythumb:

Dank voor je vriendelijke mail trouwens en ik wens je een voorspoedig
herstel toe!

Behalve de Philips BX200U, die ik momenteel aan het restaureren ben, wilde ik een bijna zelfde toestelletje, een BX 205U meteen maar onder handen nemen. Over de BX 200U is van alles te vinden maar over een BX 205U die er hetzelfde uitziet, maar de LG band mist, zie of lees je weinig.



Je komt hem niet in "Staleman" tegen en toch is hij gewoon in Eindhoven gebouwd.
Als de beide toestellen klaar zijn wil ik er een houden en een andere cadeau doen met kerstmis.
Welke ik zelf houd weet ik nog niet, mijn voorkeur gaat uit naar de uitvoering in bruin naturel bakeliet............. de keuze is niet makkelijk

Groeten, Hans