Productie van radiotoestellen en radiolampen in Kamp Vught

Klaas,

Ja, dat kan wel kloppen.
Ik ben zelf heel kort na de oorlog geboren.
De radio van mijn ouders was in de oorlog, nee...niet door de Duitsers in
beslag genomen, maar is aan het begin van de oorlog, toen mijn vader "in de
mobieliesatie zat" door Nederlanders gestolen.
Na de oorlog wilden mijn ouders hun 5 kinderen allemaal na de Lagere school
door laten leren ULO, MULO, of LTS, al naar gelang de beroepen die hun
kinderen wilden doen.
En dus kwam er geen radio.Een was maschiene vonden ze nuttiger.
Pas eind jaren '50, iedereen in de buurt had allang al een radio en de TV
was al in opmars kwam mijn broer met een radio, die die hij zelf met een
krantenwijk bij elkaar had gespaard thuis.
Het was een 22 jaar oude Mono knop radio Philips 750A.
De kinderen betaalden gezamelijk de luister belasting.
Ja, zo ging dat toen, gezinnen die de kinderen al vaaf hun 14 jaar lieten
werken kochten toen nieuwe radio's en TV's op afbetaling.
En moeder de vrouw waste nog op de hand.

Vr gr Cees.

De tijd was toen heel anders.
Niemand gaf iets om een radio zodanig als we nu kijken naar een vooroorlogse radio. Wat interessant was, was wat technisch mogelijk was met het toestel. na de oorlog kwamen nieuwe modellen op de markt, en niemand gaf meer om een rechtuit ontvanger uit 1934. Er werd veel gesloopt of weggedaan. Ik heb geen ouderen gekend die enige interesse hadden in oude radio's. Nieuwe innovaties waren interessant. De overgebleven radio's die nu nog bestaan zijn toevallige overblijvertjes die geluk hebben gehad. Meer niet.

Natuurlijk had niet iedereen een radio in 1940. Mijn opa had pas een in 1970! Het was een Welvaarts product, en die welvaart liep niet zo lekker in die tijd. Je had liever goed brood op de plank dan een luxe radio. Misschien kocht je ooit nog eens een, maar nu ging je gezin voor.

Gidi,

Bedankt voor je antwoord.Het bezit van een radio was toen dus nog een luxe.
Het geeft een mooi inzicht hoeveel gezinnen een radio hadden toen de oorlog
begon.
We moeten wel bedenken dat de gezinnen toen veel groter waren dan nu.
Er luisterden toen dus veel meer mensen tegelijk naar het zelfde radio toestel.
Ik sprak een heel oude buurvrouw ca95 jaar oud, die zich niet kon herinneren
dat ze voor de oorlog al een radio had.
Ze was verbaast dat ik nog zulke oude radio's heb.
Hoe kom je daaraan? vroeg ze mij.
Zij dacht dat er geen vooroorlogse radio's meer over zijn gebleven.
Er waren toen dus nog gezinnen die nog geen radio hadden.

Vr gr Cees.

Cees,

Je oude onderwijzer zat er toch wel een beetje naast. In 1940 had lang niet elk huisgezin een radiotoestel. In totaal waren er toen 1.350.000 toestellen en bovendien waren er ook nog eens ongeveer 300.000 aansluitingen op de radiodistributie. Bij technische producten als radiotoestellen is verder ook sprake van voortdurende vervanging door technische vernieuwingen. De markt was toen dus zeker niet verzadigd.

Na de bevrijding waren er volgens mijn schatting nog maar tussen de 300.000 en 400.000 bruikbare radio's aanwezig op een bevolking van ruim 9 miljoen. Dat waren overwegend niet-ingeleverde toestellen en slechts voor een klein deel radio's die na de bevrijding aan de eigenaren zijn teruggegeven. Er zijn wel 125.000 toestellen teruggegeven, maar dat waren vooral oude en defecte toestellen en ingeleverde knutselwerkjes van handige jongens die zoveel mogelijk op een echte radio moesten lijken.

Gidi

Hallo Gidi,

Ik heb uw prima artikel gelezen in het blad van de NVHR.
Ik heb zo`n dikke 30 jaar (1976-2009 gewerkt in in wat nu de PI Vught is.
Ik wist wel dat Philips er een afdeling had, er knijpkats werden gemaakt, maar dat er complete radio`s werden gebouwd is nieuw voor mij.
Wel kwamen we bij graaf werkzaamheden op het toenmalige sportveld zaken tegen die met radio`s te maken hadden,meest helemaal verroest en verrot, o.a. de gele glazenbuisjes waar condensators mee gemaakt werden, de draadjes waren al lang vergaan.

Bij afbraak van een oude barak kwamen we in de roetvanger van een schoorsteen een keramieke spoelhouder tegen, vermoedelijk verborgen door gevangenen, helaas had hij te veel last van de warmte gehad en viel uit elkaar.

Kobus

Gidi,

Bedankt voor je inlichtingen i.v.m waar die in Kamp Vucht geproduceerde Philips
toestellen heen zijn gegaan.
Een oude onderwijzer van mijn lagere school, in de jaren '50 sprak daar toen
heel sceptisch over.
Kort gezegd bezag hij het zo: Begin jaren '40 had bijna elk Nederlands huisgezin
wel een radio. De markt was dus verzadigt.
Nadat bijna alle radio's ingeleverd waren kon Philips na de oorlog weer opnieuw
de radio markt gaan veroveren. Dat gold dan natuurlijk ook voor de andere merken.
Maar deze onderwijzer zal het wel een beetje "zwart wit" aan ons hebben verteld.

Vr gr Cees.